‘Tủ lạnh’ thời cổ đại trông như thế nào?

Người cổ đại thông minh hơn những gì chúng ta nghĩ và nhiều khám phá về các bậc tiền nhân khiến chúng ta ngày nay không khỏi bất ngờ. Bạn có tin được không, dù không có điện thế nhưng người cổ đại vẫn có thể sở hữu một chiếc ‘tủ lạnh’ rất ư là chất lượng với công nghệ mà họ gọi là Yakhchal.

Bài liên quan:

JoJoSky
JoJoSkyhttps://technewsdaily.vn
JoJo Sky từng cộng tác cho các mạng xã hội như OFFB, Men TV và chuyên "săm xoi" về thị trường xe cộ, kinh doanh. Cô hiện đang "trợ giúp" cho Tech News Daily ở những mảng TechBiz và Xe.
- Advertisement -

Yakhchal có nghĩa là hố băng, là một công nghệ ứng dụng để tạo ra một loại tủ lạnh được xây dựng ở sa mạc thuộc nước Ba Tư (Ngày nay là Iran). Chiếc tủ lạnh này không cần điện và chất là mát hiện đại nhưng vẫn hoạt động rất tốt và hoàn thành nhiệm vụ của mình một cách xuất sắc.

Yakhchal hoạt động như thế nào?

Phương pháp chế tạo tủ lạnh này đã được các kỹ sư Ba Tư sáng chế ra vào khoảng năm 400 trước Công nguyên.Yakhchals chế tạo khá đơn giản nên ngay cả những người tương đối nghèo cũng có thể mua hay tự làm được. Hầu hết các yakhchal đều là những công trình kiến trúc có mái vòm với một khu vực hình vuông dưới lòng đất.

Sau khi khu vực ngăn chặn được đào và dựng mái vòm, một loại vữa làm từ đất sét, cát, tro, lông dê và vôi gọi là sarooj đã được sử dụng để làm cho nó không thấm nước. Khu vực thu gom nước cần phải đủ sâu để giữ mát và vật liệu làm yakhchal cần phải đủ chất cách nhiệt để giữ nhiệt.

Nước được đưa đến yakhchal bằng cách vận chuyển trực tiếp băng từ những ngọn núi gần đó hoặc chuyển nước từ một ống dẫn nước vào yakhchal bằng cách sử dụng các kênh nước ngầm gọi là qanats.

Tiếp giáp với một số yakhchal, một bức tường hướng đông-tây sẽ được xây dựng ở phía nam của tủ lạnh và nước sẽ được dẫn vào yakhchal từ phía bắc của bức tường. Lý do cho điều này là để giữ cho nước mát vào giữa ngày khi nó đi vào yakhchal.

Một sơ đồ cho thấy cách yakhchal giữ lạnh bên trong.

Một thủ thuật khác được sử dụng để giữ mát cho yakhchal là badgir, một loại cơ chế đón gió sẽ đón gió và chuyển hướng nó xuống yakhchal. Khi không khí đi xuống, nó sẽ được làm lạnh bởi băng cũng như không khí mát đi kèm với nước trong qanat.

Ngoài ra, badgir có thể được sử dụng để làm cho không khí ấm tăng lên và không khí lạnh để thay thế nó. Cơ chế này vẫn được sử dụng ở nhiều thị trấn sa mạc ở Iran hiện đại.

Khi đến Yakhchal, nước sẽ đóng băng qua đêm. Quá trình này có thể được xúc tiến bằng cách vận chuyển băng từ các ngọn núi đã có mặt ở Yakhchal để hoạt động như một hạt giống. Một khi nước đã đóng băng, nó sẽ được cắt thành từng khối để nước có thể dễ dàng vận chuyển ra khỏi yakhchal để uống và các mục đích khác. Ngoài việc lưu trữ nước uống, yakhchal còn được sử dụng để giữ cho thực phẩm như trái cây, các sản phẩm từ sữa, và có thể là thịt nguội để nó giữ được lâu hơn.

Nhiều Yakhchal ở Iran, Afghanistan và các khu vực khác của Tây và Trung Á vẫn còn tồn tại ngay cả sau hàng nghìn năm. Chúng đại diện cho tàn tích của Ba Tư cổ đại và là một phần di sản văn hóa của Iran.

Di sản của những ngôi nhà băng cổ đại

Ngoài việc thú vị về mặt lịch sử, yakhchal còn được gợi ý như một cách rẻ và bền vững để người Iran hiện đại và các cộng đồng Trung Á khác có thể làm lạnh mà không cần sử dụng điện.

Về mặt lý thuyết, quy trình được sử dụng để tạo ra yakhchal cũng có thể được nhân rộng và sử dụng ở các khu vực khác có khí hậu tương tự như các khu vực sa mạc ở Iran và Trung Á, chẳng hạn như Tây Nam Hoa Kỳ hoặc một phần Tây Bắc Trung Quốc.

Bằng cách này, sự hồi sinh của một công nghệ cổ đại có thể giúp những người hiện đại trên khắp thế giới sống bền vững hơn mà vẫn có những tiện nghi hiện đại, cụ thể là điện lạnh.

Người phương Tây hiện đại có xu hướng cho rằng các tiện nghi như làm lạnh đòi hỏi công nghệ tiên tiến như điện và khả năng sản xuất hóa chất làm mát mạnh mẽ, nhưng hóa ra điện lạnh có thể được sản xuất bằng các phương pháp đơn giản đến kinh ngạc.

Xem thêm:


Tham khảo thêm:

Niềm tin của nhà đầu tư giúp vốn hóa thị trường của LUNA tăng mạnh

Giá trị đồng LUNA đã bất ngờ tăng ngược 15% trong 24 giờ khiến vốn hóa của đồng tiền này cũng tăng trở lại.

Samsung Galaxy S23 Ultra vs iPhone 14 Pro Max: Có gì hot?

Video so sánh Samsung Galaxy S23 Ultra vs iPhone 14 Pro Max dựa trên những tin đồn mới nhất về 2 thiết bị này.

Oppo Reno8 series ra mắt chính thức

Oppo Reno8 series ra mắt chính thức với mẫu Pro là chiếc điện thoại tiên phong sử dụng con chip mới Snapdragon 7 Gen 1 của Qualcomm.

Đây là kích thước của iPhone 14

Kích thước của iPhone 14 series dường như khác hẳn với những rò rỉ trong thời gian gần đây.

Khám phá

Khám phá mới: Tính cách chúng ta sẽ thay đổi liên tục cho đến khi lìa đời

Theo đó các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng tính cách cá nhân của chúng ta vẫn linh hoạt thay đổi liên tục theo thời gian, hay nói một cách nôm na dễ hiểu là tính cách của chúng...

Hãi hùng video nặn khối u ở bò, không nên xem khi ăn cơm!

Mới đây, trên mạng xã hội xuất hiện một video quay lại cảnh nặn khối u ở hông một con bò. Xem video thấy hãi hùng và tội nghiệp con bò. Cảnh rùng rợn khuyến cáo không nên xem khi ăn cơm.

Bí ẩn mãi mãi là bí ẩn: Lời nguyền đáng sợ từ viên đá quý thạch anh tím

Cướp bóc và lấy đi những cổ vật thờ cúng không bao giờ có kết cục tốt. Và câu chuyện về viên đá quý thạch anh tím này là một bài học điển hình dành cho tất cả...

Kỳ lạ cảnh tượng 3 con rắn hổ chúa mang cùng quấn quanh thân cây

Người bắt rắn nhiều kinh nghiệm cũng tỏ ra vô cùng ngạc nhiên khi chứng kiến cảnh tượng hiếm gặp trên đời này.

Đọc xong vọc liền

Shock: Gmail giờ đã có thể gọi điện, bạn đã biết chưa?

Hôm nay là một ngày đặc biệt khi Goolge công bố thêm nhiều tính năng đặc biệt hơn nữa để  phục vụ cho công việc của người dùng. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là...

Hướng dẫn ‘đi chợ gần nhà’ mùa dịch nhanh chóng với Zalo

Theo đó khi bạn tìm, Zalo sẽ đưa ra danh sách cửa hàng tuỳ thuộc vào vị trí gần nhà bạn nhất có thể. Bạn sẽ dễ dàng thấy các sản phẩm như hàng tạp hoá, nhu yếu...

Cách tắt trạng thái vừa mới truy cập tạm thời trên Zalo

Ở hầu hết các mạng xã hội đều có cơ chế thiết lập online. Có nghĩa là: mình có thể thiết lập ẩn hoặc hiện nick của mình với người khác. Các thiết lập on/off này có thể...

Google Chat là gì? Hướng dẫn sử dụng Google Chat

Để hiểu rõ về ứng dụng này cũng như cách sử dụng bạn hãy theo dõi kỹ bài viết sau nhé. Google Chat là gì?Google Chat là một ứng dụng nhắn tin tương tự như Zalo, Virber, Slack, …...
- Advertisement -

Mới nhất

Camera selfie iPhone 14 đắt gấp 3 iPhone 13

Linh kiện camera selfie iPhone 14 được cho là đắt gấp 3 so với trên thiết bị tiền nhiệm.
- Advertisement -